Résumer cet article :
Fransız fotovoltaik panel sahipleri önümüzdeki aylarda biraz garip bir durum yaşayacaklar. Kurulumları hala çalışıyor, paneller hala elektrik üretiyor… ama bu elektriği yüksek fiyattan satmalarına olanak tanıyan sözleşmeleri 20 yılın sonunda sona eriyor.
Ve “yüksek fiyat” abartılı değil. 2000’li yılların başında ve 2010’ların başında kurulan konut tesisleri bazen kilovat-saat başına 50 centime çok daha yüksek geri alım tarifelerine sahip oldular. Bugün bakıldığında, bu neredeyse gerçek dışı görünüyor!
Ben de bu durumdan etkilenenlerdenim. Panellerimi 2011’de monte ettirdim: çatıya entegre edilmiş 8 modül, yaklaşık 2 kWc, merkezi bir invertere bağlı. O zamandan beri tüm üretim EDF’ye 20 yıllık bir sözleşme kapsamında gidiyor. Bugünkü geri alım tarifem yaklaşık 0,62 €/kWh civarında ve panellerim hala her yıl 1.000 €’dan fazla getiriyor. Kurulumlar o zamanlar çok pahalıydı, ama bu operasyon fazlasıyla karlıydı.
Fakat bu durum sonsuza dek sürmüyor. Şu anda 2006’da kurulan tesislere olanlar, yavaş yavaş bu eski sözleşmeleri imzalayan tüm tesislere gelecek.
Eski güneş panelleri neden bu kadar kazanç sağlıyordu?
Bunun için 15 veya 20 yıl öncesine gitmek gerekiyor. Fransa’da fotovoltaikleri teşvik etmek için kamu makamları oldukça cömert satın alma tarifeleri getirmişti, bu tarifeler 20 yıl boyunca garanti altındaydı.
31 Ağustos 2010 tarihli yönetmelik, örneğin 3 kWc’ye kadar binalara entegre edilmiş bazı tesisler için kilovat-saat başına 58 centim belirliyordu. Bu tarif, iş gücü maliyetleri ve sanayi fiyatlarına dayanan endeksler gibi bir formül ile güncelleniyordu. Bu, benim 2011 kurulumumun bugün yaklaşık 62 centim olmasının sebebidir. Geri alım tarifesi her yıl biraz artıyordu.
Bir fikir vermek gerekirse, panellerim ilk tam yılda 2.231 kWh üretti. İkinci yıl kötü geçti; hava durumu ve inverter arızası nedeniyle 1.720 kWh ürettiler, bu da EDF’ye gönderilen 1.008 €’luk bir fatura demek.
O zamanlar kimse güneş enerjisini tüketmeyi düşünmüyordu. Üretilen kWh, ev için satın alınan kWh’den çok daha yüksek bir fiyata satılıyordu: kendiniz kullanmak saçmalık olurdu. Bu yüzden her şey satıldı. Ve bu seçim, bugün işleri karmaşık hale getiriyor.
20 yılın sonunda EDF OA sözleşmesi sona eriyor
Fotovoltaik bir satın alma yükümlülüğü sözleşmesi sabit bir süreye sahiptir, genellikle 20 yıl. Sözleşme süresi dolduğunda, EDF Obligation d’Achat size 20 yıl daha devam etme teklifinde bulunmaz.
EDF OA üç seçenek sunar: başka bir alıcı ile ticari bir sözleşme imzalamak, kendi tüketiminize geçmek veya kurulumunuzu durdurmak.
Bazen sözleşmenin sonunda elektriğin “satılamaz” hale geldiği söyleniyor. Bu yanlış. Enedis, tüm üretimini piyasada satmaya devam etme olanağını sağlamaktadır: bir alıcı ile anlaşma imzalamak ve kurulumun denge alanına bağlı olduğunu bildiren anlaşmayı Enedis’e iletmek gerekiyor.
Problemin kaynağı ise fiyattır. 0,55 veya 0,60 €/kWh’lik tarihi bir sözleşme ile mevcut koşullar altında bir ticari sözleşme arasında fark var. Bu yazıyı yazdığım Eylül 2026 itibarıyla, piyasada bulunan fazla geri alım teklifleri, örneğin 0,04 ila 0,07 €/kWh civarında. Diğer bir deyişle, bir zamanlar 60 centime satılan bir kilovat-saat şimdi yalnızca 4 ila 7 centime kadar getiriyor! Bu seviyede, kendi tüketimimiz kesinlikle çok daha cazip hale geliyor.
Ve beklemek de iyi bir fikir değil. Enedis, OA sözleşmesi sona erdiğinde, eğer denge sorumlusu bildirilmemişse, ağa erişim sözleşmesinin üç ay süreyle askıya alınabileceğini ve sonrasında fesh edilebileceğini belirtmektedir. Bu nedenle, sona ermeden birkaç ay önce karar vermek gerekecektir.
Eski kurulumların gerçek sorunu: hepsi satış için kablolandı
Muhtemelen bu, sahipleri en çok şaşırtan durum olacaktır.
Son tüketim sistemlerine sahip yeni bir kurulumda, paneller doğrudan evin elektrik şebekesine enerji sağlar. Cihazlar mevcut güneş enerjisini kullanır ve yalnızca artan fazlası kamu şebekesine gider.
Tarihsel tam satış kurulumları böyle çalışmıyor. Fotovoltaik kendi devresine ve üretim için kendi bağlantısına (kendi Linky sayacı) sahiptir ve üretilen tüm enerji, hesaplanmak ve ödenmek üzere ağa gönderilmektedir.
Bu benim için tam olarak böyle. Çatımdaki sekiz panel, merkezi bir invertere bağlı büyük bir invertere kadar birbirine bağlandı; bu inverter doğru akımı alternatif akıma çevirir. Bu akım daha sonra satış için ayrılmış devreye gider.
Bu enerjinin nihayet evi besleyebilmesi için bağlantının değiştirilmesi gerekecektir. Ve bu, EDF’nin web sitesinde bir kutuyu işaretleyerek halledilemez.
Tam satıştan kendi tüketime geçmek çalışmalara ihtiyaç duyar
Enedis bu durumu öngörmüştür. Tam satışta olan bir kurulum, artan fazlayı enjekte ederek kendi tüketime geçtiğinde, bağlantısının uyarlanması gerekecek ve new bir bağlantı talebi yapılması gerekecek.
Çalışmalara bağlı olarak, bir Consuel sertifikası talep edilebilir. Enedis’e göre, mevcut elektrik devresi değiştirildiğinde veya bir pil eklendiğinde bunu istemektedir; belirli belirlenmiş donanımlar için özel haller hariç.
Kısacası, kurulumunuzu önceden bir uzmana incelettirin, son dakikada elektrikçi çağırmaktansa!
Bağlantı değiştirildiğinde, paneller evin enerjisini sağlıyor olur ve ekonomik hesap tamamen farklı hale gelir.
Eski bir güneş panelinin hala çok değeri olabilir
20 yıllık bir kurulum atık sahasına gitmek zorunda değil. Paneller yıllar geçtikçe biraz güç kaybeder, ancak sözleşmenin bitiminden çok daha fazlasını üretebilirler.
20 yıl boyunca kurulum, elektriğini satmakla para kazandı. Sözleşme sona erdiğinde, ikinci bir kariyere başlayabilir: evin faturasını düşürmek.
Bir yerde üretilen ve yerinde tüketilen bir kWh, tedarikçiden satın alınmayan bir kWh’dir. Çoğu durumda, bu nedenle, birkaç cent üzerinde satılan bir kWh’den daha değerli olabilir. Ancak bunun doğru zamanda tüketilmesi gerekir.
Su ısıtıcı, ısı pompası, çamaşır makinesi, bulaşık makinesi, havuz filtrasyonu, klima veya elektrikli araç şarjı: bunlar, üretim saatleri boyunca çalıştırılabilir. Home Assistant, Jeedom veya özel bir enerji yöneticisi ile, otomatik olarak fazlası olduğunda bazı cihazların çalıştırılmasını başlatmak, aracın şarjını düzenlemek, güneş açtığında su ısıtmasını sağlayabilirsiniz.
Ancak hiçbir otomasyonun çözmeyeceği bir sorun kalır: güneş, evin tükettiği zamanlarda nadiren üretiyor. Bu nedenle, bir pilin önemi vardır.
EDF sözleşmesinin bitimi pil eklemek için en iyi zaman olabilir mi?
Bu, kendi kurulumum için takip edeceğim muhtemel bir yol.
2011’deki sekiz panelim, bir merkezi invertere bağlı seri şekilde kablolandı, bu, o zamanlar çok sık yapılan bir şeydi. Mikronverterler vardı ama o zamanlar çok daha az görünüyordu.
Bu nedenle yalnızca iki DC iletkenim var; her panel için bir tane yok. Ofisimde, inverterin bulunduğu yerde, zincirden gelen iki DC iletken de var. Sekiz mikronvertere geçmek, çatıdan kurulumun yeniden yapılması anlamına gelir. Çok cazip bir seçenek değil.
Ancak yeni nesil piller başka bir yolu açıyor: eski inverterin doğrudan yüksek voltaj MPPT, depolama ve AC dönüşümünü içeren bir cihazla değiştirilmesi.
Yüksek voltaj pili eski inverterin yerini alabilir
Bu tür bir ürünü, Haziran ayında katıldığım Intersolar Europe 2026 fuarında keşfettim: Marstek Venus E Pro.
Üç bin watt’lık panelleri kabul eden yüksek voltajlı bir fotovoltaik MPPT’yi entegre ediyor ve 50 ila 500 V arasında bir giriş aralığına sahip. Bu nedenle, birkaç paneli seri bağlantılı bir şekilde bağlayabilirsiniz.
Nereye gitmek istediğimi görüyorsunuzdur. Benim gibi bir kurulumda, invertere gelen iki DC kablosu bu tür bir cihazla bağlanabilir. Eski inverter kaybolur ve hem fotovoltaik hem de depolama işlevlerini yöneten bir kutuyla değiştirilir.
Teknik özellikler açısından, Venus E Pro 2,08 kWh kapasite ile başlar ve 12,48 kWh’ye kadar genişletilebilir, AC bağlantısı 2 kW ve yedek güç kaynağı 2 kW’dır. Hücreler LiFePO4 olup, 10.000’den fazla döngü için ilan edilmiştir.
2 veya 3 kWc’lik eski bir kurulum için bu fikir bana oldukça hoş geliyor. Yorgun bir inverteri değiştireceksek, onu başka bir inverterle değiştirmek yerine depolama eklemek daha akıllıca olur. Paneller gündüz üretim yapıyor ve pil, evin hemen tüketmediği enerjiyi depoluyor ve akşam geri veriyor.
2010 yılında kWh satmak için tasarlanmış bir kurulumdan, 2030 yılında evin enerjisini yönetmek için tasarlanmış bir kuruluşa geçiyoruz. Çok büyük bir felsefi değişim!
Dikkat: 500 V demek eski kurulumların tümü uyumlu değil demek değil
Bunu yaparken, eski bir fotovoltaik zinciri 500 V etiketi olduğunu düşünerek kapakların kapalı olması durumunda dışarıda bırakmak doğru değil.
Her bir panelin açık devre voltajını (Voc), çalışma voltajını (Vmp), zincirin akımını ve modüllerin kesin konfigürasyonunu bilmek gerekir.
Maksimum voltaj, dikkatle bakmaya değer: panellerin Voc’u soğuk havada artar. Yazın 500 V altında rahatça kalan bir zincir, Ocak’ın dondurucu bir sabahında daha yüksek bir seviyeye çıkabilir. Bu nedenle, üreticinin sağladığı sıcaklık faktörünün hesaplanmasıyla zincirin maksimum Voc’unu belirlemeniz gerekir.
Ayrıca kontrol edilmesi gereken: gerçekten kullanılabilir MPPT aralığı, kabul edilen maksimum akım, kabloların ve DC konektörlerinin durumu, korumalar, topraklama… 20 yıllık bir kurulumda, her durumda bir tam elektrik kontrolü sağlamayı öneririm. Hala iyi üreten paneller, etrafındaki durum hakkında hiçbir şey söylemez.
Eski inverterler, bu kurulumların zayıf noktası
Bunu iyi bilirim. Kurulumum iki yaşındayken inverter bozuldu. Modelin bilinen bir hatası olduğu anlaşıldı ve değiştirilmesi gerekti.
İşin şanssızlığı, orijinal yükleyicinin o zamana kadar sıkıntılar yaşamasıydı. Sonunda, 250 € işleme masrafı karşılığında benzer bir inverter aldım.
Bu nesil kurulumların bir sınırı: paneller birkaç on yıl boyunca dayanıyor olabilirken, güç elektroniği çok daha az dayanıklıdır. Bir sözleşme süresinin sonuna gelen bir kurulum, dolayısıyla hem satın alma tarifesinin sona ermesi hem de süresi dolmuş bir inverterle karşılaşabilir. Onu aynı şekilde değiştirmektense, depolama ile birlikte bir hibrit sisteme ciddi anlamda bakmayı düşünürdüm.
Artık fazla satmadan kendi ihtiyacını karşılamak da mümkün
Herkes birkaç yüz kilovat-saat için alıcı arama isteğine sahip değil, özellikle de mevcut geri alım fiyatında.
Enedis, herhangi bir şey olmayan bir elektrik şebekesine enerjiyi sunan bir kurulum için kendi kendine tüketimi de düşünmektedir. Eski bir tam satış kurulumunda, bağlantının değiştirilmesi, üretim için ağ erişim sözleşmesinin feshedilmesi ve Enjeksiyon Olmadan Kendine Tüketim Sözleşmesi (CACSI) imzası gerekmektedir. Bir düzenleme, daha sonra herhangi bir enjeksiyonu engellemektedir.
Uygun boyutta bir pili ve düzgün kontrol edilen cihazları olan bir kurulumla, bu mümkün olabilir. Ancak her ne pahasına olursa olsun %100 kendi tüketim hedeflememek her zaman karlı değildir: yüksek üretim sırasında birkaç pik almak için satın alınmış dev bir pil, muhtemelen geri alınan enerjiden çok daha fazla maliyete neden olacaktır. Bir pil, konutun gerçek tüketiminin üzerine inşa edilmelidir, en iyi Temmuz gününde üretilenlere değil.
Elektrik satmaya devam etmek de mümkün
Son seçenek, ne olursa olsun, çok az değişiklik yapmaktır.
Enedis, OA sözleşmesi sona erdikten sonra tamamen satışa izin vermektedir, yalnızca bir alıcı bulmak ve kurulumunu ilgili denge alanına bağlamak koşuluyla. Kurulum iyi çalışıyorsa ve iş yapılmasını istemiyorsanız, bu savunulabilir.
Yine de, önerilen tarifeyi, kendi tüketimle yapacağınız tasarruf ile karşılaştırmanız gerekecek. 2.000 kWh üreten bir kurulum düşünelim. Parça parça satıldıklarından pek bir şey getirmiyorlar. Benim durumumda, ancak birkaç yüz Euro. Eğer bunlar, ailenin satın alacağı elektriğin büyük bir kısmını değiştiriyorlarsa, çok daha değerlidir. Hesaplama vaka bazında yapılır.
Çoğu zaman, en iyi çözüm kendi tüketim, akıllı sistem ve depolama karışımıdır
Tek başına bir pil her şeyi halletmez, diğer ev unsurlarıyla çalışmalıdır.
Bahar gününü ele alalım. Paneller sabah 8 civarı başlar. Ev 300 W tüketir, çatı 1.500 sağlar. Enerji yöneticisi evde 300 W gönderir ve fazlalık bir kısmını pillerde depolar.
Öğle saatlerinde, üretim yüksektir: su ısıtıcısını başlatıyoruz ve garajda şarjlı araç yavaş yavaş şarj gücünü artırıyor.
Akşam geç saatte, üretim düşer. Pil, buzdolabı, aydınlatma, televizyon, bilgisayar ve tüm tüketim yüklerinden sorumlu olur. Ertesi sabah, güneşin yeniden doğmasına kadar birkaç yüz watt sağlamak için yeterli gücü kalır.
İşte 20 yıllık bir kurulumun bugün bir bağlı evde nasıl yer bulduğuna dair bir örnek.
Sözleşme sonunda panellerinizi sökmeyin
Tek bir şey hatırlamam gerekse, bu olurdu: satın alma sözleşmesinin sona ermesi, kurulumun sonunu belirtmez.
İyi durumda ve doğru üreten paneller, hala tamamen kullanılabilir bir enerji kaynağı olmaya devam ediyor. Değişen şey, üretimlerinin nasıl değer kazanacağıdır.
20 yıl boyunca, daha fazla üretim yapmak için her şey satılmaya çalıştı. Ardından, kendi üretimimizden mümkün olduğunca fazla tüketmek ve şebekeden mümkün olduğunca az elektrik almak istemekle ilgilidir. Aynı paneller için birbirinden çok farklı iki hayat.
Benim durumumda, düşünmek için beş yılım daha var
Kurulumum 2011’de devreye girdi: son tarih 2031’de gerçekleşecek olup, sözleşme üzerindeki işe başlama tarihine bağlı olarak değişir.
Beş yıl, konut depolaması açısından bir ömür boyu. Sadece iki veya üç yıl içinde ev pillerinin nasıl geliştiğine baktığımda, 2031’de inverterimi değiştirecek malzemeyi bugün satın almak istemem!
Marstek Venus E Pro, aklımdaki türde bir çözümü sunuyor: sekiz panelimin doğrudan kabulü, modüler bir pil, entegre bir inverter ve akıllı enerji yönetimi. 2 kWc’lik ikinci yaşamıma doğru gideceğim yön de burası. 2031’e kadar, kapasiteler daha da artacak, fiyatlar değişecek ve diğer üreticilerin de benzer mimari tekliflerde bulunması muhtemel.
Ancak 2026 veya 2027’de sözleşmesi sona erenler için, yapılacaklar şimdi başlamalıdır.
Fotovoltaik sözleşmeniz yakında sona eriyorsa ne yapmalısınız?
Öncelikle EDF OA sözleşmenizi çıkarın ve tam olarak ne zaman yürürlüğe girdiğine bakın. Kurulumun faturasında yazan yıl yeterli değil: sözleşmenin sona erme tarihi önemlidir.
Sonra, son yıllardaki üretim miktarlarını inceleyin. Bu, panellerin hala ne kadar enerji ürettiğini ve dolayısıyla ne kadar enerji kendi tüketiminiz için kullanabileceğini belirtecektir.
Bu sırada panellerin ve inverterin referanslarını not edin. Modüllerin elektriksel özellikleri, hibrit bir sistem veya yüksek voltajlı bir girişe sahip bir pil düşünüyorsanız işinize yarayacaktır.
Ayrıca bağlantınızı inceleyin. Tam satışta olan bir kurulum, iki kablonun panoda taşınmasıyla kendi tükenmesine geçmez.
Enedis ile çok geçmeden iletişime geçin, seçiminize uygun prosedürü öğrenin: ticari bir alıcı ile tam satış, artan fazla ile kendi tüketim, enjeksiyonsuz kendi tüketim veya kurulumun durdurulması.
Son olarak, bir yükleyici veya gerçekten fotovoltaik alanında tecrübe sahibi bir elektrikçi tarafından birkaç senaryo inceletin. Ona “Bir pil ne kadar?” demek yerine, panellerinizin her yıl üreteceği 1.500, 2.000 veya 3.000 kWh’dan en iyi şekilde nasıl faydalanılacağına sorun. Cevaplar bir evden diğerine değişecektir.
Paneller için ikinci bir hayat
Bu eski kurulumlar için belirli bir nostalji taşıyorum. Bunlar, konut güneş enerjisinin farklı bir dönemine ait: çatıda entegre paneller, büyük bir merkezi inverter, ayrı bir üretim sayacı ve her kilovat-saatin satıldığı… Her şey, satın alma tarifesi etrafında planlanmıştı.
20 yıl sonra, sahne tamamen değişti. Uygun fiyatlı LiFePO4 piller, birkaç on kilovat-saat elektrik alabilen elektrikli araçlar, ısı pompalı, kontrol edilebilen su ısıtıcıları, iletişimli sayaçlar ve üretimi ve tüketimi neredeyse gerçek zamanlı olarak takip eden otomasyon sistemleri mevcut.
Tarihi tarifeden vazgeçmek, yıllık 1.000 veya 1.500 € almak alışkanlığı olanlar için zor olan bir durum. Ama paneller, hala çatıda duruyor.
EDF OA’nın son ödemesine nostaljik bir şekilde bakmak yerine, geleceği hazırlamak en iyisi: evi beslemek, bir pili şarj etmek, suyu ısıtmak, aracı şarj etmek ve şebekeden daha az elektrik almak.
20 yıl boyunca elektriğini satan bu paneller, nihayet ev için çalışacaklar.
